Odwołanie do KIO

czyli wszystko, co powinieneś wiedzieć na temat postępowania przed Krajową Izbą Odwoławczą

Category: 3. Możliwość wniesienia odwołania (Page 2 of 2)

Unieważnienie postępowania a interes

Dzisiaj opowiem jakie znaczenie dla odwołania ma unieważnienie postępowania. Czy wykonawca może wykazać interes?

Ustawa prawa zamówień publicznych przewidziała w określonych przypadkach możliwość unieważnienia przez zamawiającego postępowania o udzielenie zamówienia. Na przykład, zamawiający może unieważnić postępowanie, jeżeli cena najlepszej oferty będzie wyższa niż kwota, którą zamierzał przeznaczyć na zamówienie. Może również unieważnić postępowanie między innymi, jeżeli ujawni się wada, która spowoduje, że zawarcie umowy nie będzie możliwe.

Jak taka sytuacja ma się do interesu w uzyskaniu zamówienia?

Przyjmijmy, że zamawiający unieważnia postępowanie, a odwołanie składa wykonawca, którego oferta (gdyby nie doszło do unieważnienia postępowania) zostałaby wybrana jako najkorzystniejsza. Taki wykonawca ma interes, ponieważ za pomocą odwołania dąży do uzyskania zamówienia.

Interes we wniesieniu odwołania

Odrzucenie oferty a interes

Przykład

Jeden z uniwersytetów w Krakowie prowadzi przetarg na budowę nowego budynku. W postępowaniu  najkorzystniejszą ofertę złożył wykonawca Kowalski i Syn sp. z o.o. Zamawiający unieważnił jednak postępowanie, ponieważ uznał, że budowa nie leży jednak w interesie publicznym. Wykonawca nie zgadza się z takim obrotem sprawy. Składa odwołanie na czynność unieważnienia postępowania. Wykazuje interes w ten sposób, że gdyby zamawiający nie unieważnił postępowania, to zamówienie trafiłoby do niego.

Co jednak, jeżeli zająłeś drugą pozycję i zamawiający nie unieważnił postępowania, a Twoim zdaniem powinien? Czy możesz składać odwołanie? W takim przypadku, niestety, nie jesteś w stanie wykazać interesu w uzyskaniu danego zamówienia. Przyjmuje się bowiem, że takim odwołaniem nie dążysz do uzyskania zamówienia, ale do unieważnienia postępowania. Nie jest to moim zdaniem dobre rozwiązanie ustawodawcy.

Zdarza się przecież, że przetarg dotyczy produktu lub usługi, która jest dla zamawiającego bardzo ważna. Wtedy, nawet jeżeli zamawiający unieważni postępowanie, to i tak natychmiast ogłosi nowy przetarg. A w nim mógłbyś znów wziąć udział i być może go wygrać. Niestety, orzecznictwo KIO stoi na odmiennym stanowisku.

Przykład

Zoo w Krakowie ogłosiło przetarg na dostawę żywności dla żyraf. W postępowaniu zostały złożone dwie oferty – Żywność dla Żyraf S.A. oraz The Girrafe Poland sp. z o.o. Za najkorzystniejszą Zoo wybrało drugą z nich. Spółka Żywność dla Żyraf S.A. stoi na stanowisku, że w postępowaniu pojawiło się bardzo dużo błędów oraz zapisy były niejednoznaczne (każdy zrozumiał je w inny sposób). Uważa, że postępowanie powinno zostać na tych podstawach unieważnione. Jednocześnie jest to dla tej spółki korzystne, ponieważ wie, że w przypadku unieważnienia Zoo musi jak najszybciej ogłosić nowy przetarg. Będzie więc mogła złożyć nową ofertę i być może tym razem wygrać. Niestety, w świetle orzecznictwa KIO nie będzie w stanie wykazać interesu. Ustawa mówi bowiem o interesie w uzyskaniu danego zamówienia. Spółka swoim odwołaniem nie uzyska TEGO zamówienia. Jeżeli wniesie odwołanie, Krajowa Izba Odwoławcza będzie musiało je oddalić, niezależnie od tego, czy argumenty przemawiające za unieważnieniem są słuszne.

A czy Ty uważasz, że takie rozwiązanie jest dobre? Byłeś kiedyś w podobnej sytuacji? Daj mi proszę znać w komentarzu.

Interes we wniesieniu odwołania

Tematem dzisiejszego wpisu będzie interes w uzyskaniu zamówienia. Każdy, kto wnosi odwołanie do KIO musi posiadać interes w uzyskaniu zamówienia, dlatego jest on niezwykle istotny.

Czym jest interes w uzyskaniu zamówienia? Po pierwsze, nie należy go mylić z interesem prawnym. Ustawa mówi wprost jedynie o „interesie”. Czyli może to być również interes faktyczny. Ponadto odwołanie może złożyć tylko taki wykonawca, który  poniósł lub mógł ponieść szkodę w wyniku naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy prawo zamówień publicznych, czyli np. w wyniku błędu zamawiającego został pozbawiony szansy na uzyskanie zamówienia.

Ważne jest również to, że ustawa mówi o „interesie w uzyskaniu danego zamówienia”. Interes w uzyskaniu danego zamówienia należy rozumieć tak, że jeżeli KIO uwzględni odwołanie, to odwołujący w wyniku tego uzyska zamówienie.

Przykład

Urząd Miasta Katowice prowadzi przetarg na dostawę drukarek. W postępowaniu zostały złożone dwie oferty: spółki Drukarki S.A. oraz spółki Print Poland sp. z o.o. Korzystniejsza okazała się oferta spółki Print Poland sp. z o.o. Z tym rozstrzygnięciem nie zgadza się spółka Drukarki S.A. Uważa ona, że oferta spółki Print Poland sp. z o.o. powinna zostać odrzucona. Rozważa więc wniesienie odwołania. Spółka Drukarki S.A. ma interes w uzyskaniu zamówienia, ponieważ jeżeli wygra przed KIO, to uzyska zamówienie.

Generalnie, jeżeli oferta wykonawcy została sklasyfikowana na drugim miejscu, a ten uważa, że oferta z pierwszego miejsca powinna zostać wyeliminowana, to nie ma problemu z wykazaniem interesu. W gorszej sytuacji znajdują się wykonawcy, którzy zajęli trzecie oraz dalsze miejsca w postępowaniu. Tacy wykonawcy muszą zakwestionować wszystkie oferty, które znajdują się w klasyfikacji wyżej od nich. W innych przypadku nie będą w stanie wykazać interesu. Brak wykazania interesu powoduje oddalenie odwołania.

Przykład

Urząd Miasta Katowice prowadzi przetarg na dostawę drukarek. W postępowaniu zostały złożone trzy oferty: spółki Drukarki S.A., spółki Print Poland sp. z o.o. oraz spółki Kowalski i Nowak sp. j. Klasyfikacja jest następująca: pierwsze miejsce Drukarki S.A., drugie miejsce: Print Poland sp. z o.o., trzecie miejsce Kowalski i Nowak sp. j. Kowalski i Nowak sp. j. wraz ze współpracującym z nimi radcą prawnym dokładnie zbadali oferty konkurentów. W ofercie zwycięskiej spółki Drukarki S.A. dopatrzyli się, że wadium zostało wniesione już po terminie składania ofert, czego nie zauważył Zamawiający. Zwycięska spółka powinna więc zostać wykluczona. Jednocześnie nie mają żadnego „haka” na sklasyfikowaną na drugim miejscu ofertę spółki Print Poland sp. z o.o. Pomimo tego wnieśli odwołanie do KIO. Izba oddaliła to odwołanie. Uznała, że odwołujący nie wykazał interesu w uzyskaniu zamówienia, ponieważ nawet jeżeli KIO uwzględniłoby odwołanie, to i tak odwołujący nie uzyskałby zamówienia, ponieważ wtedy zamówienie trafiłoby do Print Poland sp. z o.o., a nie do Odwołującego. Bez znaczenia jest, czy ich zarzuty w stosunku do Drukarki S.A. są zasadne, czy też nie – odwołanie musi zostać oddalone.

Jaki jest sens takiego rozwiązania? Przede wszystkim chodzi o to, żeby nie wnosić do KIO nadmiaru odwołań. KIO rozpatrzy merytorycznie tylko takie odwołanie, które może mieć wymierną korzyść dla odwołującego. Jednocześnie nie musi rozpatrywać każdego proceduralnego błędu zamawiającego, który nie doprowadził do zmiany wyniku postępowania. A czy Ty uważasz, że takie rozwiązanie jest słuszne? Daj mi proszę znać w komentarzu.

W kolejnym wpisie wyjaśnię jakie jeszcze pułapki czekają na odwołujących w związku z interesem w uzyskaniu zamówienia.

Unieważnienie postępowania a interes

Odrzucenie oferty a interes

Odwołanie w przetargach poniżej progów unijnych

Ostatnio pisałem o możliwości wniesienia odwołania w przetargach powyżej progów unijnych. Dzisiaj pora na przetargi poniżej progów.

UWAGA: ten artykuł jest już nieaktualny w związku z nowelizacją przepisów prawa. Szerzej na temat obecnych zasad przeczytasz pod tym linkiem:

Odwołanie poniżej progów unijnych – a jednak możliwe

W przetargach poniżej progów sprawa przedstawia się zupełnie inaczej. Nie obowiązuje już ogólna zasada, że można skarżyć każdą czynność zamawiającego niezgodną z prawem. W przetargach poniżej progów można wnieść odwołanie tylko od czterech czynności zamawiającego, które zostały określone w ustawie. Są to:

1) wybór trybu negocjacji bez ogłoszenia, zamówienia z wolnej ręki lub zapytania o cenę,

2) opis sposobu dokonywania oceny spełniania warunków udziału w postępowaniu,

3) wykluczenie odwołującego z postępowania o udzielenie zamówienia,

4) odrzucenie oferty odwołującego.

Poza tymi czterema czynnościami w przetargach poniżej progów nie ma możliwości wniesienia odwołania. Najczęściej będziemy mieć do czynienia z trzecią i czwartą czynnością, czyli wykluczeniem lub odrzuceniem oferty. Należy jednak zwrócić uwagę, że ustawa prawo zamówień publicznych wprost mówi o wykluczeniu odwołującego oraz odrzuceniu oferty odwołującego. Czyli – jeżeli zamawiający wykluczy Cię/odrzuci Twoją ofertę, to możesz się od tego odwołać. Nie przysługuje Ci natomiast odwołanie, jeżeli uważasz, że Zamawiający niesłusznie zaniechał wykluczenia Twojego Konkurenta lub odrzucenia jego oferty.

Takie zapisy znacznie zawężają zakres czynności, od których można złożyć odwołanie w przetargach poniżej progów. Oprócz wspomnianych przypadków nie można odwołać się między innymi od tak podstawowego naruszenia jak dyskryminujący opis przedmiotu zamówienia. Wniesienie odwołania na takie czynności skutkować będzie odrzuceniem odwołania.

Przykład

Urząd Miasta w Toruniu prowadzi przetarg na dostawę drukarek. Przetarg prowadzony jest poniżej progów unijnych. W SIWZ Zamawiający wymagał, żeby do oferty dołączyć próbkę – jedną drukarkę. Wykonawca Drukarki S.A. złożył ofertę wraz z próbką. Zamawiający uznał jednak, że próbka nie spełnia wszystkich parametrów technicznych. Na tej podstawie odrzucił ofertę wykonawcy Drukarki S.A. Niezadowolony z takiego rozstrzygnięcia wykonawca złożył odwołanie.

Przykład

Urząd Miasta w Toruniu prowadzi przetarg na dostawę drukarek. Przetarg prowadzony jest poniżej progów unijnych. W SIWZ Zamawiający wymagał, żeby do oferty dołączyć próbkę – jedną drukarkę. Wykonawca Drukarki S.A. złożył ofertę wraz z próbką, z tym że dołączył drukarkę z czarno-białym tuszem, podczas gdy Zamawiający wymagał drukarki z tuszem kolorowym. Oferta powinna więc zostać odrzucona. Zamawiający nie zauważył jednak tego i wybrał jako najkorzystniejszą tę ofertę. Konkurencyjna spółka Komputery sp. z o.o. pomimo zauważenia błędu Zamawiającego nie może złożyć odwołania. Gdyby jednak postanowiła zaryzykować i wnieść odwołanie, zostałoby ono odrzucone.

Czy w takim razie poszkodowany wykonawca nic nie może zrobić? Niekoniecznie. Istnieją inne niż odwołanie możliwości wpłynięcia na zamawiającego, żeby ten naprawił swój błąd. Napiszę o tym w jednym z najbliższych wpisów.

Odwołanie w przetargach powyżej progów unijnych

W poprzednich wpisach starałem się wyjaśnić Ci jaka jest różnica pomiędzy postępowaniami poniżej i powyżej progów unijnych. Wiedza, którą zdobyłeś czytając te wpisy przyda Ci się do zrozumienia dzisiejszego tekstu.

Przetargi powyżej i poniżej progów unijnych (część 1)

Przetargi powyżej i poniżej progów unijnych (część 2)

Jak wspomniałem ostatnio, przetargi powyżej i poniżej progów unijnych różnią się od siebie także w zakresie możliwości wniesienia odwołania do KIO.

Zacznijmy od postępowania, które toczy się powyżej progów unijnych. W takim przypadku odwołanie przysługuje od każdej czynności zamawiającego niezgodnej z prawem. Najczęściej składane odwołania dotyczą między innymi tego że:

  • zamawiający niesłusznie wykluczył Cię z postępowania lub niesłusznie odrzucił Twoją ofertę,
  • zamawiający niesłusznie zaniechał wykluczenia Twojego konkurenta lub zaniechał odrzucenia jego oferty,
  • zamawiający źle przeliczył punkty i tym samym wybrał niewłaściwą ofertę,
  • zamawiający opisał przedmiot zamówienia w ten sposób, że ofertę w postępowaniu może złożyć tylko jeden wykonawca, co nie ma żadnego uzasadnienia w odniesieniu do przedmiotu zamówienia.

Przykład

Urząd w Szczecinie ogłosił przetarg na budowę nowej siedziby. Przetarg jest prowadzony powyżej progów unijnych. Jeden z wykonawców, Spółka budowlana sp. z o.o., wpłacił wadium po terminie. W związku z tym powinien zostać wykluczony z postępowania. Zamawiający tego jednak nie zauważył i w konsekwencji wybrał jako najkorzystniejszą ofertę tego wykonawcy. Tymczasem wykonawca Budownictwo S.A. wraz ze współpracującym ze spółką radcą prawnym dokładnie sprawdzili ofertę konkurenta (także pod kątem formalno–prawnym) i w konsekwencji zobaczyli brak terminowej płatności. Złożyli odwołanie do KIO, w którym domagali się wykluczenia spółki Spółka budowlana sp. z o.o z postępowania.

Przykład

Zoo we Wrocławiu ogłosiło przetarg na dostawę żywności dla żyraf. Przetarg jest prowadzony powyżej progów unijnych. Jedynym z wymogów specyfikacji był obowiązek dostarczenia żywności w czerwonych opakowaniach. Taki wymóg nie ma żadnego uzasadnienia praktycznego. Jednocześnie wskazuje na wykonawcę spółkę The Giraffes Poland sp. z o.o., która jako jedyna na rynku oferuje żywność w czerwonych opakowaniach. W konsekwencji jedyną ofertę w przetargu będzie mogła złożyć ta spółka. Jej konkurenci, pomimo tego że posiadają w swojej ofercie towary o zbliżonej jakości, nie będą mogli wystartować, ponieważ Zamawiający wprowadził blokujący wymóg. Na taki wymóg specyfikacji odwołanie złożyła konkurencyjna spółka Żywność dla Żyraf S.A. W odwołaniu zarzuciła zoo między innymi naruszenie zasad uczciwej konkurencji.

Podsumowując, jeżeli postępowanie toczy się powyżej progów unijnych, odwołanie przysługuje od każdej czynności Zamawiającego niezgodnej z prawem. W kolejnym wpisie wyjaśnię, na jakie czynności przysługuje odwołanie, jeżeli postępowanie toczy się poniżej progów.

Przetargi, w których nie stosuje się ustawy

W dzisiejszym wpisie wyjaśnię, czy możliwe jest wniesienie odwołania do Krajowej Izby Odwoławczej w przypadku, gdy w danym przetargu nie stosuje się przepisów ustawy prawo zamówień publicznych.

Na początku wytłumaczę Ci pokrótce w jakim przypadku nie stosuje się przepisów ustawy prawo zamówień publicznych. Co do zasady bowiem podmioty publiczne muszą stosować przepisy ustawy. Istnieje jednak od tego obowiązku szereg wyjątków. Najczęstszy przypadek związany jest z wartością zamówienia. Zgodnie z przepisem, ustawy nie stosuje się, jeżeli wartość zamówienia nie przekracza kwoty 30.000 euro.

Musisz w tym miejscu pamiętać, że jeżeli chcesz przeliczyć kwotę wyrażoną w euro na złotówki, to nie bierzesz pod uwagę kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski. W tym przypadku kurs euro do złotówki został sztywno ustalony w rozporządzeniu wydanym przez Premiera. Zgodnie z tym kursem 1 euro przelicza się na 4,2249 złotego.

Edycja

Od 1 stycznia 2016 r. kurs wynosi 4,1749.

Nowe progi unijne i kurs euro

Czyli, jeżeli wartość zamówienia jest niższa niż 30.000 euro, to nie ma obowiązku stosować przepisów ustawy. Zamawiający może więc przeprowadzić przetarg według własnych wewnętrznych regulaminów. Ważne jest jednak, żeby tak przeprowadzony przetarg odpowiadał podstawowym zasadom.

Przykład

Urząd Miasta Rzeszowa potrzebuje zakupić materiały biurowe dla swoich pracowników. W pierwszym rzędzie szacuje więc wartość zamówienia. Okazało się, że wartość całego zamówienia będzie wynosić 50.000 złotych. Jest to mniej niż 30.000 euro. W związku z tym nie musi stosować przepisów ustawy prawo zamówień publicznych. Przeprowadza przetarg według własnego regulaminu wewnętrznego, przygotowanego przez obsługującego urząd radcę prawnego.

Skoro w takim postępowaniu nie stosuje się przepisów ustawy, nie znajdą zastosowania również przepisy dotyczące odwołania do Krajowej Izby Odwoławczej. W takich postępowaniach odwołanie do KIO niestety nie przysługuje.

Przykład

W powyższym przetargu wpłynęły dwie oferty. Pierwszą ofertę złożyła spółka Długopisy S.A., drugą natomiast Hurtownia Papiernicza sp. z o.o. Zamawiający wybrał ofertę spółki Hurtownia Papiernicza sp. z o.o. Z takiego rozstrzygnięcia nie jest zadowolona spółka Długopisy S.A. uważa, że to jej oferta jest korzystniejsza. Z racji tego, że do tego przetargu nie stosuje się przepisów ustawy, to Długopisy S.A. nie może wnieść odwołania do KIO.

Czy w takim razie, jeżeli nie ma formalnej możliwości złożenia odwołania, to czy nie można już nic zrobić? Oczywiście, że nie. Zawsze warto napisać do zamawiającego odpowiednie pismo, w którym przedstawi się swoje racje. Musisz pamiętać, że nawet jeżeli w mniejszych przetargach nie stosuje się przepisów ustawy, nie oznacza to, że zamawiający może zupełnie dowolnie udzielać zamówienia. W końcu wydatkuje on środki publiczne (czyli pieniądze nas wszystkich) – musi więc mieć pewność, że wydatkuje te pieniądze w sposób prawidłowy.

Przykład

Spółka Długopisy S.A. zleciła swojemu prawnikowi napisanie odpowiedniego pisma w tej sprawie. W piśmie prawnik przedstawił wszystkie argumenty Spółki. Powołał się również na odpowiednie przepisy z ustaw związanych z finansami publicznymi. Po zapoznaniu się z pismem, Urząd uznał te argumenty. Postanowił zmienić swoją decyzję i w przetargu wybrał ofertę spółki Długopisy S.A.

Warto więc zawsze wnosić odpowiednie pismo, nawet jeżeli nie ma formalnej możliwości wniesienia odwołania do KIO.

Jeżeli jednak w takim przypadku odwołanie zostanie wniesione, to KIO będzie zobowiązana do odrzucenia odwołania. Przyczyną odrzucenia będzie fakt, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy ustawy.

Przykład

Spółka Długopisy S.A. jednak wniosła odwołanie do KIO. Ze strony Zamawiającego przed Izbą stawił się obsługujący Urząd radca prawny. Podniósł na posiedzeniu poprzedzającym rozprawę, że w tej sprawie nie mają zastosowania przepisy ustawy prawa zamówień publicznych. W związku z tym odwołanie podlega odrzuceniu. KIO przychyliła się do tego stanowiska. Wydała postanowienie, w którym odrzuciła wniesione odwołanie.

Page 2 of 2

Powered by WordPress & Theme by Anders Norén